Sơ Cứu Bỏng Tại Nhà: 5 Bước Làm Ngay Trong 5 Phút Đầu Và 6 Thứ Tuyệt Đối Không Bôi

Nồi canh đổ vào tay lúc nấu ăn, ca nước sôi bắn ra khi pha mì, hay tay chạm vào ống nóng trong xưởng. Bỏng xảy ra trong một giây, nhưng cách bạn xử lý trong 5 phút đầu quyết định vết thương nông hay sâu. Nhiều người theo phản xạ bôi kem đánh răng, nước mắm hay chườm đá, và làm vết bỏng nặng thêm.

Sơ cứu bỏng đúng cách là ngừng tiếp xúc với nguồn nóng, đặt vùng bỏng dưới vòi nước sạch, mát chảy nhẹ liên tục khoảng 20 phút, tháo nhẫn và vòng trước khi sưng, rồi che phủ nhẹ bằng gạc sạch. Không chườm đá, không bôi kem đánh răng, dầu hay mỡ. Bỏng rộng, bỏng ở mặt, tay, chân, khớp thì cần đi cơ sở y tế ngay.

Bài này hướng dẫn sơ cứu bỏng thành 5 bước dễ nhớ, liệt kê những thứ không được bôi, các dấu hiệu bỏng nặng cần đi viện và lưu ý riêng cho người làm trong nhà máy, phòng trọ có bếp chung. Đây là kiến thức sơ cứu ban đầu, không thay thế khám bác sĩ.

5 bước sơ cứu bỏng làm ngay trong 5 phút đầu

Ngừng tiếp xúc nguồn nóng: tắt bếp, tránh khỏi nơi nước sôi, dầu nóng. Nếu quần áo dính chất nóng, cởi bỏ nhẹ nhàng, không giật mạnh phần đã dính vào da.
Làm mát bằng nước sạch, mát: đặt vùng bỏng dưới vòi nước chảy nhẹ liên tục. Các hướng dẫn y tế thường nêu từ 10 đến 20 phút, nhiều tài liệu khuyến nghị khoảng 20 phút; càng làm sớm càng tốt. Không có vòi nước thì dùng nước đóng chai mát hoặc khăn ướt sạch.
Tháo nhẫn, vòng, đồng hồ ở vùng bỏng trước khi bị sưng nề, vì sưng lên sẽ rất khó tháo.
Che phủ nhẹ: dùng gạc vô trùng hoặc vải sạch, khô, không quấn chặt. Không dùng bông gòn rời vì sợi bông dính vào vết thương.
Giảm đau và theo dõi: giữ ấm cơ thể nếu bỏng rộng, theo dõi đau, sưng, phồng rộp và quyết định có cần đi cơ sở y tế hay không (xem phần dưới).

Có thể tham khảo thêm hướng dẫn của Bệnh viện Bạch Mai về sơ cấp cứu bỏng tại nhà.

6 thứ tuyệt đối không bôi khi sơ cứu bỏng

Thứ hay bị bôi	Vì sao không nên
Kem đánh răng	Giữ nhiệt, che vết bỏng, khó đánh giá độ sâu và dễ nhiễm khuẩn
Nước mắm, muối, giấm	Gây xót, kích ứng, không có tác dụng làm mát
Dầu ăn, mỡ, bơ	Giữ nhiệt trong da, dễ nhiễm khuẩn
Đá lạnh chườm trực tiếp	Có thể làm tổn thương thêm mô da
Thuốc lá, lá cây không rõ nguồn	Có thể gây nhiễm trùng
Chọc vỡ bóng nước	Mất lớp bảo vệ, tăng nguy cơ nhiễm trùng

Khi nào phải đi cơ sở y tế hoặc gọi 115?

Hãy đi khám ngay hoặc gọi cấp cứu khi có một trong các dấu hiệu sau:

Vết bỏng rộng, lớn hơn lòng bàn tay của người bị bỏng.
Bỏng ở mặt, mắt, bàn tay, bàn chân, khớp hoặc vùng kín.
Da trắng, xám, sạm đen hoặc mất cảm giác đau tại chỗ bỏng.
Bỏng do hóa chất, điện, hoặc hít phải khói nóng.
Nạn nhân là trẻ nhỏ, người già, người có bệnh nền hoặc đang đau dữ dội, khó thở.

Số điện thoại cấp cứu và cách nói khi gọi xem tại số điện thoại khẩn cấp 113, 114, 115.

Sơ cứu bỏng khi làm việc trong nhà máy hoặc ở phòng trọ

Trong nhà máy, bỏng thường đến từ máy ép nóng, ống dẫn, nồi hơi hoặc hóa chất. Sau khi sơ cứu, hãy báo ngay tổ trưởng hoặc bộ phận an toàn để được hỗ trợ y tế và lập biên bản; tai nạn xảy ra trong giờ làm việc có thể được xem xét theo chế độ tai nạn lao động. Với bỏng hóa chất, xả nước sạch kéo dài và cho bộ phận an toàn biết tên hóa chất. Ở phòng trọ có bếp chung, đặt nồi nước sôi xa lối đi và dùng ổ cắm đúng cách, xem an toàn điện trong phòng trọ và mẹo vặt cuộc sống cho người ở trọ.

Tóm lại: sơ cứu bỏng nhớ gì?

Nhớ một câu: làm mát bằng nước sạch, mát, chảy nhẹ khoảng 20 phút, tháo trang sức, che nhẹ và không bôi bất kỳ thứ gì lên vết bỏng. Với bỏng rộng hoặc ở vị trí nguy hiểm, đừng chờ, hãy đến cơ sở y tế. Biết cách sơ cứu bỏng đúng trong 5 phút đầu có thể giúp vết thương nhẹ đi rất nhiều.

Xem việc làm đang tuyển của Kanata →