Mỗi dịp Tết hay các ngày lễ lớn, không ít nhà máy vẫn cần công nhân đi làm để kịp đơn hàng — đổi lại là mức lương cao hơn hẳn ngày thường. Nhưng lương làm thêm ngày lễ, Tết cụ thể tính ra sao, hệ số 300% áp dụng thế nào, nhiều người đi làm nhiều năm vẫn không tự tính được để đối chiếu với phiếu lương. Bài này giải thích rõ, kèm ví dụ tính cụ thể.
Những ngày nào được coi là ngày lễ, Tết hưởng nguyên lương
Theo Điều 112 Bộ luật Lao động 2019, người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương trong các ngày lễ, Tết sau:
- Tết Dương lịch: 1 ngày (ngày 1 tháng 1 dương lịch)
- Tết Âm lịch: 5 ngày
- Ngày Chiến thắng: 1 ngày (30 tháng 4 dương lịch)
- Ngày Quốc tế lao động: 1 ngày (1 tháng 5 dương lịch)
- Quốc khánh: 2 ngày (2 tháng 9 dương lịch và 1 ngày liền kề)
- Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương: 1 ngày (10 tháng 3 âm lịch)
Tổng cộng người lao động Việt Nam có 11 ngày nghỉ lễ, Tết hưởng nguyên lương mỗi năm theo quy định chung — ngày nghỉ Tết Âm lịch cụ thể do Thủ tướng Chính phủ quyết định hằng năm và có thể xê dịch.
Không đi làm ngày lễ có được trả lương không
Có. Đây là ngày nghỉ hưởng nguyên lương — nghĩa là dù không đi làm, người lao động vẫn nhận đủ lương như một ngày làm việc bình thường, không bị trừ bất kỳ khoản nào vì lý do nghỉ lễ.
Lương làm thêm ngày lễ, Tết được trả bao nhiêu
Nếu người lao động đồng ý đi làm vào đúng ngày nghỉ lễ, Tết (làm thêm giờ vào ngày nghỉ có hưởng lương), theo Điều 98, mức lương được tính như sau:
- Được trả lương ngày lễ, Tết như bình thường (100% lương ngày đó, vì đây vẫn là ngày nghỉ hưởng nguyên lương)
- Cộng thêm ít nhất 300% tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả của công việc đang làm, chưa kể tiền lương ngày lễ đối với người lao động hưởng lương ngày
Nói cách khác, tổng mức nhận được khi đi làm ngày lễ, Tết tối thiểu là 400% lương ngày thường (100% lương ngày nghỉ hưởng sẵn + 300% cho phần đi làm thêm) — đây là mức tối thiểu, công ty có thể trả cao hơn nhưng không được thấp hơn.
Nếu đi làm ngày lễ vào ban đêm, còn được cộng thêm phần phụ trội làm việc ban đêm theo quy định riêng, khiến tổng mức nhận còn cao hơn nữa.
Ví dụ tính lương làm thêm ngày Tết cụ thể
Giả sử lương ngày thường của một công nhân là 300.000 đồng/ngày (đơn giá tính theo giờ/ngày công thực tế). Nếu công nhân này đi làm đủ 1 ngày vào đúng mùng 1 Tết Âm lịch:
- Lương ngày lễ hưởng sẵn (100%): 300.000 đồng
- Phần làm thêm ngày lễ (ít nhất 300%): 300.000 × 300% = 900.000 đồng
- Tổng nhận tối thiểu trong ngày: 300.000 + 900.000 = 1.200.000 đồng
Đây là mức tối thiểu theo luật — một số nhà máy có chính sách riêng trả cao hơn để khuyến khích công nhân đi làm dịp Tết, nên mức thực nhận có thể cao hơn con số này.
Thêm 2 tình huống thực tế hay gặp
Công nhân hưởng lương khoán theo sản phẩm: nguyên tắc tính vẫn giữ nguyên — 100% đơn giá sản phẩm của ngày đó (coi như lương ngày lễ hưởng sẵn) cộng thêm ít nhất 300% đơn giá cho phần sản lượng làm ra trong ngày lễ. Nhiều nơi tính sai bằng cách chỉ trả 300% mà quên cộng thêm phần 100% lương ngày lễ hưởng sẵn — trên thực tế tổng phải là 400%, không phải 300%.
Tăng ca thêm giờ vào ban đêm đúng ngày lễ: nếu công nhân không chỉ đi làm ngày lễ mà còn tăng ca vào ban đêm trong chính ngày đó, được cộng dồn thêm hệ số làm việc ban đêm (ít nhất 30% đơn giá ngày thường) và hệ số làm thêm giờ vào ban đêm — tổng hệ số trong trường hợp này có thể vượt 400%, nên đây là ca làm được trả cao nhất trong năm nếu công ty tính đúng.
Cách nhận biết công ty đang tính thiếu lương ngày lễ
- Gộp mập mờ vào “thưởng Tết”: một số công ty trả một khoản gọi là “thưởng đi làm Tết” chung chung, không tách bạch rõ đâu là lương ngày lễ theo luật (bắt buộc, tối thiểu 400%) và đâu là thưởng thêm (tùy chính sách công ty) — cần yêu cầu bảng lương ghi rõ từng dòng để biết mình đã được trả đủ mức luật định hay chưa
- Tính hệ số 300% trên lương cơ bản thay vì tiền lương thực trả: luật quy định tính trên “tiền lương thực trả của công việc đang làm”, tức bao gồm cả các khoản phụ cấp cố định gắn với công việc — nếu công ty chỉ lấy lương cơ bản (loại bỏ phụ cấp) để tính hệ số, số tiền nhận được sẽ thấp hơn mức đúng luật
- Không trả riêng phần lương ngày lễ hưởng sẵn: như ví dụ lương khoán ở trên, một số nơi chỉ trả phần 300% làm thêm mà quên mất phần 100% lương ngày lễ đáng ra vẫn được hưởng dù có đi làm hay không
Cách kiểm tra công ty tính đúng hay chưa
- Đối chiếu số ngày đã đi làm vào đúng ngày lễ, Tết trong tháng với bảng lương nhận được
- Kiểm tra xem phiếu lương có tách riêng dòng “lương làm thêm ngày lễ” với hệ số rõ ràng, hay bị gộp chung mập mờ vào lương cơ bản
- Nếu nghi ngờ tính thiếu, có thể tham khảo thêm cách đọc phiếu lương trong bài cách đọc hiểu phiếu lương công nhân để đối chiếu từng mục cụ thể, hoặc công thức tổng quát trong bài cách chia lương công nhân để hình dung rõ các thành phần trong tổng thu nhập
Nếu phát hiện chênh lệch, nên hỏi trực tiếp bộ phận nhân sự hoặc kế toán tiền lương trước khi cho qua, tránh tình trạng bị tính thiếu nhiều tháng liền mà không hay biết.
Xem việc làm đang tuyển tại các nhà máy đối tác của Kanata →
Câu hỏi thường gặp
Làm nửa ngày vào ngày lễ thì tính lương thế nào?
Vẫn áp dụng nguyên tắc tương tự, tính theo tỷ lệ số giờ thực tế đã làm nhân với đơn giá đã cộng hệ số 300%, cộng với phần lương ngày lễ hưởng sẵn tính theo tỷ lệ giờ tương ứng.
Công ty ép đi làm ngày lễ có đúng luật không?
Người sử dụng lao động phải được sự đồng ý của người lao động khi huy động làm thêm giờ vào ngày nghỉ lễ, Tết, trừ một số trường hợp đặc biệt theo quy định (thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm…). Không được ép buộc tùy tiện ngoài các trường hợp này.
Ngày lễ trùng vào ngày nghỉ hằng tuần thì tính thế nào?
Nếu ngày nghỉ hằng tuần trùng với ngày nghỉ lễ, Tết, người lao động được nghỉ bù ngày nghỉ hằng tuần vào ngày làm việc kế tiếp, theo Điều 111.
Hệ số 300% áp dụng cho cả lao động thời vụ không?
Có, quy định về lương làm thêm ngày lễ, Tết áp dụng cho mọi người lao động có hợp đồng lao động, không phân biệt chính thức hay thời vụ, miễn là có tham gia làm thêm giờ vào đúng ngày nghỉ lễ, Tết theo luật định.
