Nhiều công nhân nữ khi mang thai không nắm rõ mình được nghỉ bao lâu, được hưởng bao nhiêu tiền, và có những quyền lợi gì trong lúc mang thai lẫn sau khi sinh — dẫn đến bị động hoặc bỏ lỡ quyền lợi chính đáng. Chế độ thai sản cho công nhân nữ được quy định khá đầy đủ trong luật, bài này tổng hợp cụ thể để bạn chủ động chuẩn bị.
Điều kiện để được hưởng chế độ thai sản
Lao động nữ được hưởng chế độ thai sản khi đã đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 6 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh con. Với trường hợp phải nghỉ dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở y tế, chỉ cần đóng đủ 3 tháng trong vòng 12 tháng trước khi sinh. Đây là lý do công nhân nữ nên duy trì đóng bảo hiểm liên tục, tránh gián đoạn nếu đang có kế hoạch mang thai.
Quyền lợi trong thời gian mang thai (trước khi sinh)
- Nghỉ khám thai: được nghỉ việc để đi khám thai 5 lần, mỗi lần 1 ngày (2 ngày nếu ở xa cơ sở khám hoặc thai có bệnh lý), thời gian nghỉ này tính hưởng BHXH
- Không phải làm ca đêm, tăng ca, đi công tác xa: từ tháng thứ 7 thai kỳ (hoặc tháng thứ 6 nếu làm việc ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo) — nội dung này liên quan trực tiếp đến quy định về việc ca đêm ảnh hưởng sức khỏe, nhà máy có trách nhiệm sắp xếp lại ca làm phù hợp
- Được giảm 1 giờ làm việc/ngày trong tháng cuối trước khi sinh mà vẫn hưởng đủ lương, nếu làm công việc nặng nhọc, độc hại
Thời gian nghỉ thai sản và mức hưởng
Thời gian nghỉ sinh
Lao động nữ được nghỉ 6 tháng trước và sau khi sinh con (có thể nghỉ trước sinh tối đa 2 tháng, phần còn lại nghỉ sau sinh). Trường hợp sinh đôi trở lên, từ con thứ 2 trở đi mỗi con được nghỉ thêm 1 tháng.
Mức hưởng trợ cấp thai sản
Mức hưởng trong thời gian nghỉ sinh = 100% mức bình quân tiền lương đóng BHXH của 6 tháng liền kề trước khi nghỉ. Ngoài ra còn được nhận thêm trợ cấp một lần khi sinh con bằng 2 lần mức lương cơ sở tại tháng sinh con.
Quyền lợi sau khi trở lại làm việc
Sau khi hết thời gian nghỉ thai sản và quay lại làm việc, trong 12 tháng đầu nuôi con dưới 12 tháng tuổi, lao động nữ được nghỉ mỗi ngày 60 phút trong thời gian làm việc để cho con bú, vắt trữ sữa, nghỉ ngơi mà vẫn hưởng đủ lương. Nếu không có nhu cầu nghỉ, có thể thỏa thuận với công ty để được trả thêm tiền lương cho thời gian này.
Thủ tục hưởng chế độ thai sản
Hồ sơ cơ bản gồm: giấy chứng sinh hoặc giấy khai sinh của con (bản sao), sổ BHXH, đơn đề nghị hưởng chế độ thai sản (thường công ty hỗ trợ chuẩn bị). Công ty có trách nhiệm nộp hồ sơ lên cơ quan BHXH trong vòng 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ từ người lao động — nên chủ động nộp hồ sơ cho bộ phận nhân sự sớm ngay sau khi sinh để không bị chậm trễ nhận tiền.
Đây cũng là một trong những quyền lợi người lao động phổ thông quan trọng cần nắm rõ, bên cạnh các chế độ nghỉ ốm, nghỉ việc, bảo hiểm xã hội khác.
Xem việc làm đang tuyển tại các nhà máy đối tác của Kanata →
Câu hỏi thường gặp
Đóng BHXH chưa đủ 6 tháng thì có được hưởng thai sản không?
Không đủ điều kiện hưởng trợ cấp thai sản theo mức thông thường, trừ trường hợp phải nghỉ dưỡng thai theo chỉ định y tế thì chỉ cần đóng đủ 3 tháng trong 12 tháng trước sinh.
Nghỉ thai sản có bị mất việc không?
Không. Công ty không được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với lý do lao động nữ mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ trường hợp công ty chấm dứt hoạt động.
Chồng có được nghỉ khi vợ sinh con không?
Có, lao động nam đang đóng BHXH được nghỉ 5-14 ngày làm việc tùy trường hợp sinh thường, sinh mổ, hoặc sinh đôi trở lên, và vẫn được hưởng chế độ BHXH cho những ngày nghỉ này.
Thời gian nghỉ thai sản có tính vào thâm niên để tính phép năm không?
Có. Thời gian nghỉ thai sản theo quy định được tính là thời gian làm việc để tính số ngày nghỉ phép năm.
