Bảo hộ lao động công ty cấp là quyền lợi nhiều công nhân chưa hiểu rõ ranh giới — cái gì công ty bắt buộc phải cấp miễn phí, cái gì là phúc lợi thêm tùy công ty. Bài này giải thích rõ theo quy định pháp luật để công nhân biết mình được hưởng gì.
Bảo hộ lao động là gì, công ty có bắt buộc cấp miễn phí không
Có. Theo quy định pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động, người sử dụng lao động phải trang bị đầy đủ quần áo bảo hộ lao động cho người lao động làm công việc có yếu tố nguy hiểm, có hại (như khẩu trang chống bụi, găng tay, kính bảo hộ, giày bảo hộ, nút bịt tai chống ồn, tùy theo tính chất từng công việc cụ thể). Đây là nghĩa vụ bắt buộc, công ty phải trang bị miễn phí, không được thu tiền hoặc trừ vào lương của người lao động.
Những công việc nào bắt buộc phải có trang bị bảo hộ
Danh mục cụ thể phương tiện bảo vệ cá nhân cho từng loại công việc do cơ quan có thẩm quyền quy định, dựa trên mức độ nguy hiểm, độc hại của công việc đó. Nhìn chung, các công việc tiếp xúc với bụi, hóa chất, tiếng ồn lớn, nhiệt độ cao, máy móc có nguy cơ gây thương tích đều thuộc diện bắt buộc phải trang bị bảo hộ phù hợp. Công ty có trách nhiệm đánh giá điều kiện làm việc thực tế và cấp phát đúng loại bảo hộ cần thiết cho từng vị trí công việc, không chỉ cấp một loại chung chung cho tất cả.
Đồng phục công ty có bắt buộc cấp không, khác gì bảo hộ lao động
Cần phân biệt rõ hai khái niệm:
- Bảo hộ lao động: có chức năng bảo vệ an toàn, sức khỏe người lao động khỏi các yếu tố nguy hiểm của công việc — đây là nghĩa vụ bắt buộc của công ty theo quy định pháp luật
- Đồng phục: chủ yếu phục vụ mục đích nhận diện thương hiệu, đồng bộ hình ảnh công ty — việc cấp đồng phục hay không, cấp miễn phí hay yêu cầu công nhân đóng góp một phần chi phí thường tùy theo chính sách nội bộ từng công ty, không phải nghĩa vụ bắt buộc theo luật như bảo hộ lao động
Nhiều công nhân nhầm lẫn hai khái niệm này, nghĩ đồng phục cũng là bảo hộ lao động bắt buộc — thực tế công ty có thể tự quyết định chính sách đồng phục miễn là không vi phạm các quy định khác về tiền lương, khấu trừ.
Công nhân có phải tự bỏ tiền mua bảo hộ lao động không
Không, đối với bảo hộ lao động phục vụ mục đích an toàn cho công việc có yếu tố nguy hiểm, độc hại, công ty phải chịu toàn bộ chi phí trang bị. Nếu công ty yêu cầu công nhân tự mua hoặc trừ tiền vào lương cho khoản này, đây là dấu hiệu công ty đang vi phạm nghĩa vụ trang bị bảo hộ lao động theo quy định. Với đồng phục (không mang tính bảo hộ an toàn), việc có phải đóng góp chi phí hay không tùy thỏa thuận, công nhân nên hỏi rõ chính sách này ngay khi phỏng vấn hoặc ký hợp đồng để tránh bất ngờ sau này.
Cách nhận biết công ty đang vi phạm nghĩa vụ trang bị bảo hộ
- Không cấp phát bảo hộ lao động dù công việc rõ ràng có yếu tố nguy hiểm, độc hại (làm việc với hóa chất, tiếng ồn lớn, máy móc nguy hiểm mà không có bảo hộ tương ứng)
- Cấp bảo hộ chất lượng kém, không đúng chuẩn, không đủ khả năng bảo vệ thực tế cho loại công việc đang làm
- Yêu cầu công nhân tự mua hoặc trừ tiền lương cho bảo hộ lao động thay vì công ty tự chi trả theo đúng quy định
Xem việc làm đang tuyển tại các nhà máy đối tác của Kanata →
Câu hỏi thường gặp
Làm mất hoặc hỏng bảo hộ lao động thì có phải tự mua lại không?
Tùy quy chế nội bộ từng công ty — một số công ty cấp lại miễn phí theo định kỳ hao mòn tự nhiên, nhưng có thể yêu cầu công nhân chịu chi phí nếu làm mất hoặc hư hỏng do bất cẩn cá nhân, nên hỏi rõ quy định này khi nhận bảo hộ lần đầu.
Công nhân thời vụ có được cấp bảo hộ lao động như chính thức không?
Có, nghĩa vụ trang bị bảo hộ lao động áp dụng cho mọi người lao động làm công việc có yếu tố nguy hiểm, độc hại, không phân biệt hợp đồng chính thức hay thời vụ.
Không đeo bảo hộ lao động khi làm việc có bị phạt không?
Công ty có quyền yêu cầu người lao động tuân thủ quy định an toàn lao động, bao gồm việc sử dụng bảo hộ đã được cấp — việc không tuân thủ có thể bị xử lý theo nội quy lao động, đồng thời cũng tự đặt bản thân vào rủi ro mất an toàn.
Đồng phục công ty cấp có được giữ lại khi nghỉ việc không?
Tùy chính sách công ty, một số nơi yêu cầu trả lại đồng phục khi nghỉ việc (đặc biệt nếu có logo, mã nhân viên), một số nơi cho phép giữ lại — nên hỏi rõ và làm đúng theo yêu cầu để tránh vướng mắc khi làm thủ tục nghỉ việc đúng luật.
