Nhiều người mới đi làm công nhân lần đầu ký ngay hợp đồng thử việc mà không để ý đến thời hạn, mức lương, hay việc có được đóng bảo hiểm hay không — dẫn đến hiểu nhầm hoặc thiệt thòi khi có vấn đề phát sinh. Hợp đồng thử việc công nhân có những quy định riêng khác với hợp đồng chính thức, bài này giúp bạn nắm rõ trước khi đặt bút ký.
Hợp đồng thử việc công nhân có bắt buộc không
Thử việc không bắt buộc với mọi vị trí — pháp luật cho phép nhưng không ép công ty phải có giai đoạn thử việc. Với vị trí công nhân phổ thông, nhiều nhà máy vẫn áp dụng thử việc ngắn (thường 6-30 ngày) để đánh giá khả năng thích nghi với dây chuyền, tuân thủ giờ giấc trước khi ký hợp đồng chính thức. Nội dung thử việc có thể ghi thành hợp đồng thử việc riêng, hoặc ghi thành một điều khoản trong hợp đồng lao động chính thức — cả hai cách đều hợp lệ.
Thời hạn thử việc tối đa bao lâu
Thời hạn thử việc tối đa theo quy định phụ thuộc vào tính chất công việc: không quá 6 ngày làm việc với công việc giản đơn, không quá 30 ngày với công việc yêu cầu trình độ trung cấp/công nhân kỹ thuật, và không quá 60 ngày với công việc yêu cầu trình độ cao đẳng trở lên. Với vị trí công nhân phổ thông tại nhà máy, thời hạn thử việc thường rơi vào khoảng 6-30 ngày tùy vị trí cụ thể — nếu công ty yêu cầu thử việc dài hơn mức tương ứng với công việc, đây là dấu hiệu cần hỏi lại rõ ràng.
Lương thử việc tính thế nào
Lương thử việc do hai bên thỏa thuận, nhưng phải đảm bảo ít nhất bằng 85% mức lương của công việc đó khi làm chính thức. Ví dụ nếu lương chính thức của vị trí là 6 triệu đồng/tháng, lương thử việc tối thiểu phải là 5,1 triệu đồng/tháng. Đây là mức sàn tối thiểu — nhà máy có thể trả cao hơn, nhưng không được thấp hơn 85%.
Thử việc có được đóng bảo hiểm xã hội không
Nếu ký hợp đồng thử việc riêng (không phải hợp đồng lao động), thời gian này thường không thuộc diện bắt buộc đóng BHXH. Nhưng nếu nội dung thử việc được ghi trong hợp đồng lao động chính thức (có thời hạn từ 1 tháng trở lên) kèm điều khoản thử việc, thì toàn bộ thời gian hợp đồng — bao gồm cả giai đoạn thử việc — thuộc diện đóng BHXH bắt buộc ngay từ ngày đầu. Nên hỏi rõ bộ phận nhân sự bạn đang ký loại hợp đồng nào để biết quyền lợi bảo hiểm của mình.
Chấm dứt thử việc trước hạn: quyền của cả hai bên
Trong thời gian thử việc, cả người lao động và công ty đều có quyền hủy bỏ thỏa thuận thử việc mà không cần báo trước và không phải bồi thường, miễn là thông báo cho bên còn lại. Nếu bạn thấy công việc không phù hợp trong giai đoạn thử việc, có quyền nghỉ mà không bị ràng buộc như hợp đồng chính thức — nhưng nên thông báo sớm để nhà máy kịp sắp xếp nhân sự thay thế, giữ mối quan hệ tốt nếu sau này muốn quay lại.
Những điều nên kiểm tra trước khi ký hợp đồng thử việc
- Thời hạn thử việc có đúng với loại công việc hay bị kéo dài bất thường
- Mức lương thử việc có đạt tối thiểu 85% lương chính thức đã thỏa thuận
- Công việc cụ thể sẽ làm gì, ở chuyền nào, ca nào — tránh tình trạng cam kết một việc nhưng vào làm việc khác
- Điều kiện để ký chính thức sau thử việc là gì, ai đánh giá, tiêu chí ra sao
Việc chuẩn bị kỹ hồ sơ và buổi phỏng vấn trước khi thử việc cũng giúp bạn tạo ấn tượng tốt ngay từ đầu, tăng khả năng được nhận chính thức sau thời gian thử việc.
Xem việc làm đang tuyển tại các nhà máy đối tác của Kanata →
Câu hỏi thường gặp
Thử việc công nhân tối đa bao nhiêu ngày?
Tùy tính chất công việc: tối đa 6 ngày với công việc giản đơn, tối đa 30 ngày với công việc yêu cầu trình độ trung cấp/công nhân kỹ thuật. Phần lớn vị trí công nhân phổ thông rơi vào khung 6-30 ngày.
Lương thử việc có được ít hơn lương chính thức không?
Có thể thấp hơn nhưng không được dưới 85% mức lương chính thức của vị trí đó — đây là mức sàn tối thiểu theo quy định, đảm bảo quyền lợi thử việc cho công nhân.
Nghỉ ngang trong thời gian thử việc có bị phạt không?
Không. Cả hai bên đều có quyền hủy thỏa thuận thử việc bất kỳ lúc nào mà không cần báo trước, không phải bồi thường.
Thử việc xong có tự động thành nhân viên chính thức không?
Không tự động — công ty sẽ đánh giá kết quả thử việc rồi quyết định ký hợp đồng chính thức hay không. Nếu đạt yêu cầu, hai bên ký hợp đồng lao động chính thức, không cần thử việc lại từ đầu.
