Tăng ca tối đa bao nhiêu giờ là câu hỏi nhiều công nhân thắc mắc khi thấy lịch tăng ca dày đặc nhưng không rõ công ty đang làm đúng hay đã vượt giới hạn giờ làm thêm luật cho phép. Bài này nêu rõ các mốc giờ tối đa theo ngày, tháng, năm và quyền từ chối tăng ca của người lao động.
Tăng ca tối đa bao nhiêu giờ theo ngày, tháng, năm
Theo Điều 107 Bộ luật Lao động 2019, thời gian làm thêm giờ phải bảo đảm:
- Không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong 1 ngày — nếu áp dụng quy định làm việc theo tuần thì tổng số giờ làm việc bình thường và số giờ làm thêm không quá 12 giờ trong 1 ngày
- Không quá 40 giờ trong 1 tháng
- Không quá 200 giờ trong 1 năm, trừ một số trường hợp đặc biệt (một số ngành nghề, công việc theo quy định của Chính phủ) được làm thêm không quá 300 giờ trong 1 năm
Nhiều nhà máy sản xuất, gia công thuộc nhóm ngành được phép áp dụng mức 300 giờ/năm — nên công nhân cần hỏi rõ công ty mình đang áp dụng mức nào để biết giới hạn giờ tăng ca chính xác.
Công nhân có được từ chối tăng ca không
Có. Về nguyên tắc, việc làm thêm giờ phải được sự đồng ý của người lao động, trừ một số trường hợp đặc biệt do luật quy định (xem mục tiếp theo). Ngoài các trường hợp bắt buộc đó, công ty không được ép buộc công nhân tăng ca nếu người lao động không đồng ý — có được từ chối tăng ca không trong trường hợp này câu trả lời là có, và không bị coi là vi phạm kỷ luật lao động hay lý do để xử lý kỷ luật.
Trường hợp nào công ty được yêu cầu tăng ca bắt buộc
Luật cho phép người sử dụng lao động được quyền yêu cầu người lao động làm thêm giờ vào bất kỳ ngày nào mà không bị giới hạn về sự đồng ý trong một số trường hợp đặc biệt, ví dụ: thực hiện lệnh động viên, huy động bảo đảm nhiệm vụ quốc phòng an ninh; thực hiện các công việc nhằm bảo vệ tính mạng con người, tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng ngừa, khắc phục hậu quả thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm và thảm họa. Ngoài các trường hợp đặc biệt này, tăng ca vẫn cần có sự đồng ý của người lao động.
Tăng ca vượt giới hạn thì tính lương thế nào
Việc công ty huy động làm thêm giờ vượt quá giới hạn giờ làm thêm luật cho phép (ví dụ vượt 40 giờ/tháng hoặc vượt 200-300 giờ/năm) là hành vi vi phạm quy định về thời giờ làm việc, có thể bị xử phạt hành chính, không phải cứ trả đủ lương làm thêm giờ là hợp pháp. Công nhân vẫn được trả lương làm thêm giờ theo đúng hệ số quy định cho những giờ đã làm thực tế, nhưng việc công ty tổ chức tăng ca vượt giới hạn vẫn là sai quy định về phía công ty. Có thể tham khảo thêm cách tính cụ thể trong bài cách tính lương ca đêm khi tăng ca để đối chiếu phiếu lương của mình.
Cách nhận biết công ty đang ép tăng ca vượt luật
- Bắt buộc tăng ca ngoài các trường hợp đặc biệt luật cho phép, không hỏi ý kiến, coi từ chối là vi phạm kỷ luật hoặc trừ điểm thi đua bất hợp lý
- Tổng giờ tăng ca vượt 40 giờ/tháng hoặc vượt mức năm cho phép mà không có cơ chế theo dõi rõ ràng, khiến công nhân khó tự kiểm tra
- Không cho công nhân nghỉ bù đầy đủ sau các đợt tăng ca liên tục kéo dài, ảnh hưởng đến sức khỏe và thời gian nghỉ ngơi tối thiểu theo luật
Xem việc làm đang tuyển tại các nhà máy đối tác của Kanata →
Câu hỏi thường gặp
Từ chối tăng ca có bị trừ lương chuyên cần không?
Về nguyên tắc, nếu từ chối tăng ca ngoài các trường hợp bắt buộc theo luật, đây không phải là hành vi vi phạm — nhưng việc có bị ảnh hưởng đến phụ cấp chuyên cần hay không tùy thuộc vào quy chế nội bộ từng công ty, nên hỏi rõ trước.
Giới hạn 300 giờ/năm áp dụng cho ngành nghề nào?
Áp dụng cho một số ngành nghề, công việc đặc thù theo danh mục quy định của Chính phủ (thường gồm dệt may, da giày, chế biến thủy sản, điện tử, và một số ngành sản xuất khác cần thời vụ cao điểm) — nên hỏi rõ công ty mình có thuộc nhóm này không.
Công ty không trả đủ lương làm thêm giờ vượt giới hạn có bị phạt không?
Có, đây vừa vi phạm về thời giờ làm thêm vượt giới hạn, vừa vi phạm về tiền lương nếu không trả đúng hệ số — công nhân có thể phản ánh với Thanh tra lao động nếu phát hiện cả hai vi phạm này.
Lao động thời vụ có bị giới hạn giờ tăng ca giống lao động chính thức không?
Có. Giới hạn giờ làm thêm áp dụng cho mọi người lao động có hợp đồng lao động, không phân biệt chính thức hay thời vụ.
