Chế độ tai nạn lao động quy định rõ công nhân bị tai nạn lao động được hưởng những quyền lợi gì, nhưng nhiều người chỉ tìm hiểu khi sự việc đã xảy ra, trong lúc hoang mang không biết quyền lợi của mình đến đâu. Bài này tổng hợp trách nhiệm của công ty, chế độ BHXH, và các bước cần làm để không bị thiệt quyền lợi khi không may gặp tai nạn trong lúc làm việc — một trong nhiều quyền lợi người lao động phổ thông cần nắm rõ.
Tai nạn lao động là gì
Tai nạn lao động là tai nạn gây tổn thương cho bất kỳ bộ phận, chức năng nào của cơ thể hoặc gây tử vong cho người lao động, xảy ra trong quá trình lao động, gắn liền với việc thực hiện công việc, nhiệm vụ lao động — kể cả trong thời gian nghỉ giữa ca, đi từ nơi ở đến nơi làm việc theo tuyến đường và thời gian hợp lý (theo Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015).
Trách nhiệm của công ty khi xảy ra tai nạn lao động
- Sơ cứu, cấp cứu kịp thời cho người bị nạn
- Thanh toán chi phí y tế từ khi sơ cứu đến khi điều trị ổn định cho người bị tai nạn lao động
- Trả đủ tiền lương cho người lao động bị tai nạn lao động phải nghỉ việc trong thời gian điều trị, phục hồi chức năng lao động
- Bồi thường hoặc trợ cấp cho người lao động theo mức độ suy giảm khả năng lao động, tùy tai nạn có do lỗi của người lao động hay không
- Khai báo tai nạn lao động với cơ quan quản lý nhà nước theo quy định
Chế độ trợ cấp từ BHXH khi bị tai nạn lao động
Nếu người lao động có tham gia BHXH bắt buộc, ngoài trách nhiệm của công ty, còn được hưởng chế độ tai nạn lao động từ quỹ BHXH. Mức hưởng chế độ tai nạn lao động tùy theo tỷ lệ suy giảm khả năng lao động do hội đồng giám định y khoa kết luận:
- Suy giảm từ 5% đến 30%: hưởng trợ cấp một lần
- Suy giảm từ 31% trở lên: hưởng trợ cấp hằng tháng
Mức trợ cấp cụ thể được tính dựa trên mức suy giảm khả năng lao động và số năm đã đóng BHXH — cơ quan BHXH sẽ tính toán chi tiết sau khi có kết luận giám định y khoa.
Thủ tục cần làm khi bị tai nạn lao động
- Báo ngay cho quản lý trực tiếp hoặc bộ phận an toàn lao động của công ty
- Yêu cầu công ty lập biên bản tai nạn lao động — đây là căn cứ quan trọng để hưởng chế độ sau này
- Đi giám định y khoa để xác định tỷ lệ suy giảm khả năng lao động khi vết thương đã ổn định
- Nộp hồ sơ hưởng chế độ tai nạn lao động lên cơ quan BHXH (thường công ty hỗ trợ làm thủ tục này)
Nếu công ty không hợp tác, chối bỏ trách nhiệm thì làm gì
Nếu công ty không lập biên bản, không hỗ trợ chi phí y tế theo đúng trách nhiệm, người lao động có thể phản ánh với công đoàn cơ sở (nếu có), hoặc liên hệ Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội / Sở Lao động tại địa phương để được hỗ trợ can thiệp. Việc giữ lại các giấy tờ y tế, hình ảnh hiện trường (nếu có) sẽ giúp bảo vệ quyền lợi tốt hơn khi cần khiếu nại. Đây cũng là lý do nên chủ động tìm hiểu trước về các yếu tố ảnh hưởng sức khỏe khi làm việc để phòng tránh rủi ro ngay từ đầu, thay vì chỉ xử lý khi sự việc đã xảy ra.
Xem việc làm đang tuyển tại các nhà máy đối tác của Kanata →
Câu hỏi thường gặp
Tai nạn trên đường đi làm có tính là tai nạn lao động không?
Có, nếu xảy ra trên tuyến đường và trong khoảng thời gian hợp lý giữa nơi ở và nơi làm việc, theo quy định của Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015.
Không tham gia BHXH thì có được hưởng trợ cấp tai nạn lao động không?
Không được hưởng chế độ từ quỹ BHXH, nhưng công ty vẫn có trách nhiệm bồi thường/trợ cấp theo quy định của Bộ luật Lao động — đây là trách nhiệm của người sử dụng lao động, không phụ thuộc vào việc có đóng BHXH hay không.
Tai nạn do lỗi của chính người lao động thì có được hưởng gì không?
Vẫn được hưởng, nhưng mức bồi thường/trợ cấp từ công ty có thể thấp hơn so với trường hợp không do lỗi của người lao động — mức cụ thể theo quy định tại Luật An toàn, vệ sinh lao động.
Giám định y khoa mất bao lâu và ai chịu chi phí?
Thời gian tùy từng trường hợp và cơ sở giám định. Chi phí giám định lần đầu để hưởng chế độ tai nạn lao động thường do quỹ BHXH chi trả — nên xác nhận cụ thể với cơ quan BHXH khi làm thủ tục.
