Thủ tục nghỉ việc đúng luật không chỉ là viết đơn rồi nghỉ — nếu làm sai quy trình, công nhân có thể bị chậm chốt sổ bảo hiểm xã hội, khó xin việc mới, hoặc mất một số quyền lợi đáng lẽ được hưởng. Bài này hướng dẫn từng bước để nghỉ việc đúng luật, đảm bảo đầy đủ giấy tờ.
Báo trước bao nhiêu ngày tùy loại hợp đồng
Theo Điều 35 Bộ luật Lao động 2019, khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đúng luật, người lao động phải báo trước cho người sử dụng lao động:
- Ít nhất 45 ngày nếu làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn
- Ít nhất 30 ngày nếu làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn từ 12 tháng đến 36 tháng
- Ít nhất 3 ngày làm việc nếu làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn dưới 12 tháng
Nếu báo trước đúng thời hạn này, việc nghỉ việc được coi là đúng luật, không bị coi là đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật. Có thể xem thêm các trường hợp được nghỉ ngay không cần báo trước trong bài nghỉ việc ngang, đơn phương chấm dứt hợp đồng.
Các bước cần làm khi quyết định nghỉ việc
- Bước 1 — Nộp đơn xin nghỉ việc bằng văn bản, ghi rõ ngày dự kiến nghỉ, đảm bảo đủ thời gian báo trước theo loại hợp đồng đang ký
- Bước 2 — Bàn giao công việc cho người được chỉ định thay thế hoặc quản lý trực tiếp, có biên bản bàn giao rõ ràng để tránh tranh chấp về sau
- Bước 3 — Hoàn tất các thủ tục nội bộ theo quy định công ty (trả đồng phục, thẻ nhân viên, dụng cụ được cấp phát nếu có)
- Bước 4 — Nhận đầy đủ giấy tờ và tiền lương những ngày làm việc cuối cùng, đối chiếu sổ bảo hiểm xã hội đã được chốt đúng thời gian đã đóng
Chốt sổ bảo hiểm xã hội khi nghỉ việc thế nào, mất bao lâu
Theo quy định, trong thời hạn 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, người sử dụng lao động có trách nhiệm hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội và trả lại sổ bảo hiểm xã hội cùng các giấy tờ khác đã giữ của người lao động (thời hạn này có thể kéo dài hơn trong một số trường hợp đặc biệt nhưng không quá 30 ngày). Công nhân nên chủ động hỏi rõ bộ phận nhân sự về tiến độ chốt sổ nếu quá thời hạn mà chưa nhận được, vì đây là căn cứ quan trọng để làm thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp hoặc tiếp tục tham gia BHXH ở công ty mới.
Những giấy tờ công nhân phải nhận lại khi nghỉ việc
- Sổ bảo hiểm xã hội đã chốt đến thời điểm nghỉ việc
- Quyết định thôi việc hoặc xác nhận chấm dứt hợp đồng lao động — giấy tờ quan trọng để làm hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp sau này
- Bản sao các loại hồ sơ, giấy tờ khác mà người sử dụng lao động đã giữ của người lao động (bằng cấp, chứng chỉ gốc nếu công ty có giữ)
- Xác nhận thời gian làm việc (nếu công nhân cần để xin việc mới hoặc làm các thủ tục khác)
Cách nhận biết công ty đang gây khó dễ khi nghỉ việc
- Không chốt sổ BHXH đúng thời hạn mà không giải thích lý do rõ ràng, kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng
- Giữ lại bằng cấp gốc, giấy tờ tùy thân với lý do “chưa hoàn tất thủ tục”, trong khi luật không cho phép giữ bản chính giấy tờ tùy thân của người lao động
- Từ chối xác nhận thời gian làm việc hoặc quá trình đóng BHXH để gây khó khăn cho công nhân khi xin việc mới hoặc làm hồ sơ trợ cấp thất nghiệp
- Viện lý do “chưa bàn giao xong” để trì hoãn trả lương những ngày làm việc cuối dù công nhân đã bàn giao đầy đủ theo biên bản
Xem việc làm đang tuyển tại các nhà máy đối tác của Kanata →
Câu hỏi thường gặp
Nghỉ việc không báo trước đủ ngày có bị phạt tiền không?
Có thể phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng và một khoản tiền tương ứng với tiền lương theo hợp đồng lao động trong những ngày không báo trước, tùy theo mức độ vi phạm.
Công ty có được giữ lương tháng cuối để “trừ hao” chi phí đào tạo không?
Chỉ được trừ nếu có thỏa thuận rõ ràng bằng văn bản từ trước (ví dụ hợp đồng đào tạo nghề có điều khoản bồi hoàn), không được tự ý trừ lương nếu không có căn cứ hợp đồng cụ thể.
Nếu công ty chậm chốt sổ BHXH quá lâu thì phải làm gì?
Nên yêu cầu bằng văn bản, nếu không được giải quyết có thể phản ánh với cơ quan bảo hiểm xã hội địa phương hoặc Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội để được hỗ trợ.
Lao động thời vụ nghỉ việc có cần thủ tục giống lao động chính thức không?
Có, thủ tục cơ bản (báo trước theo loại hợp đồng, bàn giao, chốt sổ BHXH nếu có tham gia) áp dụng tương tự, chỉ khác về thời hạn báo trước tùy loại hợp đồng đã ký.
